O'Sensei Morihei Ueshiba
1883 - 1969
Słowniczek
WYRAŻENIA UŻYWANE PODCZAS TRENINGÓW AIKIDO
O-SENSEI - twórca aikido -Morihei Ueshiba
SENSEI - mistrz, nauczyciel
SEMPAI - prowadzący zajęcia, starszy sztażem, nie posiadający stopnia mistrzowskiego,
DAN - stopień mistrzowski (od 1 do 9)
KYU - stopień uczniowski (od 10 do 1)
KEIKO Gl - strój treningowy (bluza, spodnie, pas obi)
HAKAMA - szerokie, tradycyjne spodnie samurajów oznaczające szlachectwo (od 2 kyu)
RITSUREI - ukłon w pozycji stojącej min. przy wchodzeniu i wychodzeniu z Dojo
DOJO – sala, miejsce ćwiczeń, w którym ćwiczy się sztuki walki
KAMIZA – ściana honorowa Dojo, w której może siadać tylko nauczyciel
SHIMOZA - miejsce przeznaczone dla uczniów
JOSEKI – miejsce przeznaczone dla asystentów
SHIMOSEKI – miejsce dla Gości, którzy nie ćwiczą
TATAMI – mata do ćwiczeń
SEIZA - pozycja siedząca (siad klęczny na piętach)
MOKUSO - medytować
GASHO - gest połączenia rąk używany zwłaszcza podczas ćwiczeń medytacyjnych
ZA REI – ukłon w pozycji siedzącej
ARIGATO – dziękuję
HAJIME – naprzód, zaczynać, start
YAME – stop !
DOMO ARIGATO GOZAIMASHITA – dziękuję bardzo za trening
LICZEBNIKI:
ICHI 1, NI 2, SAN 3, SHI 4, GO 5,
ROKU 6, SHICHI 7, HACHI 8, KYU 9, JU 10
ĆWICZENIA:
AIKI TAISO - zestaw ćwiczeń rozgrzewająco -rozciągających
MEGURI – ruch okrężny, głównie nadgarstków – wykorzystywany w technikach aikido
HAISHIN UNDO - ćwiczenie rozciągające -rozluźniające, stosowane na koniec zajęć
KROKI, RUCHY, KIERUNEK:
KIHON – podstawa, okres nauczania
TAI SABAKI - zwroty i obroty ciała
ASHI SABAKI - przemieszczanie się na stopach
OKURI ASHI - krok odstawny
TSUGI ASHI - krok dostawny
AYUMI ASHI - krok przesławny
ZEMPO TENKAI ASHI - krok naprzód i zwrot w miejscu
TENKAN – zejście z linii ataku poprzez obrót ciała o 180* z wycofaniem nogi
TENKAI – zejście z linii ataku, zwrot w miejscu, obrót ciała o 180* bez wykonywania kroków
TAI NO TENKAN HO - obrót ciała o 180* z uniesieniem rąk - trzymanie dużej kuli
PRZEWROTY:
UKEMI WAZA – pady i przewroty
MAE UKEMI - przewrót w przód
USHIRO UKEMI - przewrót w tył
YOKO UKEMI - przewrót w bok
POSTAWA:
HIDARI KAMAE – postawa z lewą nogą do przodu
MIGI KAMAE - postawa z prawą nogą z przodu
AI HANMI – taki sam, ta sama pozycja
GYAKU HANMI - przeciwny, przeciwstawny
HANMI HANDACHI WAZA - układ, w którym broniący się siedzi, a atakujący stoi
UKE – partner atakujący (na którym później wykonuje się technikę)
TORI, SEME – partner broniący się (który wykonuje technikę)
TECHNIKI:
OMOTE – technika wykonywana - do przodu
URA –technika wykonywana - do tyłu
YOKO – w bok, na bok
SUWARI WAZA - techniki w pozycji siedzącej lub klęczącej
TACHI WAZA - techniki w pozycji stojącej
AWASE WAZA – techniki łączone
KOKYU HO - "ćwiczenie oddechu" - dojście do centrum partnera
RUCHY:
SHOMEN – do przodu
BARAI - zgarnięcie
TSUKI - uderzenie proste
USCHI – uderzenie po łuku
MAWASHI – kopnięcie
JODAN – poziom górny ciała: głowa, szyja, ramiona
MEN – głowa
MUNE - pierś, tors, korpus
MUNE - DORI - uchwyt za przód keikogi
CHUDAN - średnia wysokość (tułów, splot słoneczny)
GEDAN - nisko (poniżej bioder)
ATAKI:
YOKOMEN UCHI- atak okrężny z góry na głowę, skroń lub szyję
KATATE DORI - atak polegający na uchwyceniu przedramienia przeciwnika
KATA DORI MEN UCHI - uchwyt za bluzę na wysokości ramienia z jednoczesnym uderzeniem w twarz
MOROTE DORI - atak z uchwytem dwoma rękami za jedną rękę
MUNE DORI MEN UCHI - uchwyt za bluzę na wysokości klatki piersiowej z jednoczesnym uderzeniem w twarz
RYOTE DORI – atak dwoma rękami za dwie ręce przeciwnika
RYO KATA DORI - atak dwoma rękami za bluzę przeciwnika
RYO HIJI DORI - atak dwoma rękami za bluzę na wysokości łokci (lub za łokcie)
USHIRO WAZA - atak od tyłu
USHIRO ERI DORI - atak z uchwytem z tyłu za kołnierz
USHIRO RYOSODE DORI - atak z uchwytem z tyłu za dwa rękawy
USHIRO KUBISHIME - atak z tyłu z duszeniem
USHIRO KATATE DORI KUBI SHIME - atak z uchwytem z tyłu za rękę z jednoczesnym duszeniem
FUTARI DORI - dwóch atakujących chwyta w jednym czasie
RANDORI – wolna walka (kilku atakujących, różne formy i techniki obrony)
UNIERUCHOMIENIA:
KATAME WAZA - techniki unieruchomień
IKKYO - pierwsza forma podstawowych technik unieruchomień
NIKKYO - druga forma podstawowych technik unieruchomień
SANKYO- trzecia forma podstawowych technik unieruchomień
YONKYO- czwarta forma unieruchomienia z uciskiem na czuły punkt przedramienia
GOKYO - piąta forma unieruchomienia (szczególnie przydatna w obronie przed atakiem yokomen uchi z nożem
RZUTY:
IRIMI – ruch w przód, wejście do przodu
IRIMI NAGE - rzut przez wejście w partnera, podstawowa technika aikido
KOTE– nadgarstek
KOTE GAESHI - rzut przez skręcenie nadgarstka od wewnątrz, wykonywany również jako unieruchomienie
NAGE – rzut
KOKYU NAGE - dosł. "rzut oddechem"
KOSH NAGE - rzut przez biodro
SHIHO NAGE - rzut podstawowy, tzw. "rzut w cztery strony"
TENCHI NAGE - rzut "niebo-ziemia"
SOTO KAITEN NAGE - rzut obrotowy, wykorzystujący ruch na zewnątrz
UCHI KAITEN NAGE - rzut obrotowy, wykorzystujący ruch do wewnątrz, przejście pod ramieniem partnera
UDEKIME NAGE - rzut wykorzystujący dźwignię na staw łokciowy
JUJI GARAMI - rzut przez skrzyżowanie rąk
BROŃ:
BOKKEN - drewniany miecz japoński
JO – drewniany kij, używany w aikido
TANTO – drewniany japoński nóż
TACHI DORI - techniki obrony przed napastnikiem uzbrojonym w miecz (techniki odbierania miecza)
TANTO DORI - techniki obrony przed napastnikiem uzbrojonym w nóż (techniki odbierania noża)
SHOMEN UCHI - cięcie proste mieczem lub ręka w płaszczyźnie pionowej
YOKOMEN UCHI - cięcie ukośne z lekkim zejściem na bok
Białostocka Grupa
Aikido Kobayashi